عرضه اولیه سکه (ICO) چیست؟

1
عرضه اولیه سکه ارز دیجیتال

عرضه اولیه سکه (Initial Coin Offering) که به اختصار ICO خوانده می‌شود به معنای تامین مالی جمعی در ارزهای دیجیتال و فعالیت‌های وابسته به بلاک چین است.«عرضه اولیه سکه» در واقع یک رویداد است که آن را «فروش جمعی» (crowdsale) نیز می‌نامند. در «عرضه اولیه سکه»، یک شرکت ارز دیجیتال خود را با هدف دریافت پول و تامین مالی عرضه می‌کند. در «عرضه اولیه سکه» معمولا مقدار مشخصی توکن از ارز دیجیتال مورد نظر عرضه می‌شود و این مقدار ارز دیجیتال به مخاطبان علاقمند حاضر فروخته می‌شود. معمولا در ازای این مقدار توکن فروخته شده بیت کوین دریافت می‌شود، اما برخی شرکت‌ها ممکن است پول رسمی نیز دریافت کنند.

به این ترتیب، شرکت مذکور به سرمایه مورد نیاز برای پیشبرد پروژه ارز دیجیتال خود دست می‌یابد و سرمایه‌گذاران نیز به ازای پولی که به شرکت می‌دهند، به مقداری سهام دست می‌یابند. این افراد مالک این سهام خواهند بود.

آیا عرضه اولیه سکه روش درستی است؟

تاکنون ارزهای دیجیتال مختلفی توانسته‌اند با شیوه «عرضه اولیه سکه» به سرمایه مورد نیاز برای توسعه دست یابند. اولین پروژه‌ای که به این نوع تامین مالی روی آورد، مسترکوین (Mastercoin) بود که با این شیوه توانست با فروش توکن‌های خود به ۵ میلیون بیت کوین در سال ۲۰۱۴ دست یابد. شرکت‌های دیگری نیز به «عرضه اولیه سکه» پرداخته‌اند که برای نمونه می‌توان به اتریوم (Ethereum) در سال ۲۰۱۴ و یا ویوز (Waves) در سال اشاره کرد که به ترتیب ۱۸ و ۱۶ میلیون دلار با این شیوه به دست آوردند.

«عرضه اولیه سکه» یک شیوه موثر و سودمند برای تامین مالی پروژه‌های ارز دیجیتال است. البته برای اینکه این شیوه موثر باشد، حتما باید برنامه‌ای دقیق و نیز تیمی حرفه‌ای پشت آن قرار داشته باشد.

تفاوت «عرضه اولیه سکه» (ICO) با «عرضه اولیه سهام» (IPO)

بی‌تردید شباهت‌هایی بین مفهوم «عرضه اولیه سکه» و «عرضه اولیه سهام» ‌وجود دارد. با این حال این دو تفاوت‌هایی اساسی با هم دارند.

درصد سهامی که هر یک از سهامداران از یک شرکت در دست دارند دارند،‌ نشانگر درصد میزان مالکیت آنها بر شرکت مربوطه است. اما این امر درباره توکن‌های ارز دیجیتال که در طی «عرضه اولیه سکه» به فروش می‌رسند الزاما صادق نیست. در برخی پروژه‌ها، هر قدر یک نفر توکن‌های بیشتری از ارز دیجیتال جدید را داشته باشد، مالک همان مقدار از پروژه بوده و می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های مربوط به آن مشارکت کند. اما الزاما این وضعیت وجود ندارد و در برخی ارزهای دیجیتال، سرمایه گذاری که در «عرضه اولیه سکه» تعدادی توکن خریده، فقط مالک همان مقدار ارز دیجیتال است و می‌تواند از آن برای خرید استفاده کرده و یا آن را با ارزهای دیگر معاوضه کند.

تفاوت دوم در میزان مقررات رسمی مربوط به این دو شکل از تامین مالی است. «عرضه اولیه سهام» تابع مجموعه‌ای از قوانین و مقررات رسمی و حکومتی است و شرکت خواستار عرضه سهام باید حجم زیادی از مدارک را آماده کند تا بتواند مجوز این کار را بیابد. همچنین عدم پایبندی شرکت به تعهداتش، پیامدهای سنگینی برایش به همراه دارد. اما تامین مالی جمعی برای ارزهای دیجیتال پدیده‌ای به نسبت جدید است و مقررات حاکمیتی خاصی هنوز برای آن وضع نشده است. این بدان معناست که هر تیم یا شرکتی می‌تواند حتی با کمترین میزان آمادگی دست به «عرضه اولیه سکه» زده و هر کسی نیز می‌تواند این توکن‌های عرضه شده را خریداری کند و محدودیت جغرافیایی خاصی نیز برای آن وجود ندارد. این وضعیت آزاد و بدون محدودیت قابل توجه سبب شده «عرضه اولیه سکه» از یک سری مزایا و معایب نسبت به «عرضه اولیه سهام» برخوردار باشد.

مزایای دیگر توکن‌های به دست آمده در «عرضه اولیه سکه»

این مساله به پروژه ارز دیجیتال مربوطه بستگی دارد. برخی ارزهای دیجیتال صرفا برای خرید و فروش نیستند و قابلیت‌های دیگری نیز دارند.

استورجکوین (Storjcoin) مثالی دیگر در این زمینه است. استورجگوین در واقع یک توکن رمزنگاری شده است که توسط storj.io در «عرضه اولیه سکه» ارایه شد. شرکت storj.io یک استارتاپ فعال در زمینه فضای ذخیره ابری غیرمتمرکز است که کاربرانش می‌توانند استورجکوین‌های خود را برای خرید فضای ذخیره فایل خرج کنند و یا اینکه آن را مانند سایر ارزهای دیجیتال مصرف کنند. اتریوم نیز مثال دیگری در این زمینه است. اتریوم یک پلتفرم برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) است. توکن‌های این شرکت «اتر» (Ether) نام دارد و از آن برای حفظ عملکرد این اپلیکیشن‌ها استفاده می‌شود.

در مجموع، توکن‌های خریداری شده در «عرضه اولیه سکه» می‌تواند برای هر چیزی مورد استفاده قرار گیرد که به ابعاد پروژه بستگی دارد.

مزایای شرکت در «عرضه اولیه سکه»

شرکت در «عرضه اولیه سکه» می‌تواند مزایای زیادی را برای فرد سرمایه‌گذار به همراه آورد. اولین دستاورد این حضور، کمک به یک شرکت برای عرضه محصولش است. همچنین امکان دستیابی به سود پس از فروش توکن‌های خریداری شده نیز یکی دیگر از این فرصت‌ها محسوب می‌شود.

هدف اصلی از حضور افراد در «عرضه اولیه سکه»، مشارکت در پیشبرد پروژه‌ای است که از نظرشان جالب و ارزشمند شمرده می‌شود. با این وجود فرصتی برای سودآوری نیز در این میان وجود دارد.

توکن‌های ارز دیجیتال معمولا با قیمتی ثابت (به بیت کوین یا دلار) در «عرضه اولیه سکه» به فروش می‌رسد. مبنای تعیین این قیمت فقط و فقط بر اساس باوری که حامیان به توانایی تیم برای عرضه محصول مورد نظر در آینده دارند است. این قیمت معمولا پایین است، اما پس از نهایی شدن پروژه، ارزش توکن‌های ارز دیجیتال مربوطه بر اساس خود محصول تیم تعیین می‌شود که همین معمولا سبب افزایش ارزش توکن‌های آن ارز دیجیتال خواهد شد. در صورت این افزایش قیمت، این سرمایه ‌گذاران معمولا توکن‌های خود را می‌فروشند تا به سود قابل توجهی دست یابند.

عرضه اولیه سکه (ICO) به منظور تامین مالی پروژه توسعه ارز دیجیتال صورت می‌گیرد.
عرضه اولیه سکه (ICO) به منظور تامین مالی پروژه توسعه ارز دیجیتال صورت می‌گیرد.

برای نمونه در «عرضه اولیه سکه» اتریوم در سال ۲۰۱۴، هر توکن به قیمت ۳۰ تا ۴۰ سنت فروخته شد. پس از نهایی شدن پلتفرم اتریوم در سال ۲۰۱۵، ارزش هر توکن به شدت بالا رفت. در زمان نگارش این متن قیمت اتریوم بیش از ۱۲۰۰ دلار بوده است که این به معنای سود بسیار عالی برای سرمایه گذاران اولیه حاضر در «عرضه اولیه سکه» خواهد بود.

با این وجود باید دقت داشته باشید که سودتان در این سیستم به هیچ وجه قطعی نیست. شاید کمپین جمع‌آوری سرمایه توسط ارز دیجیتال با شکست روبرو شده و نتواند حداقل مبلغ مورد نیاز خود را دریافت کند و در این صورت همه پول دریافت شده به صاحبانش بازگردانده می‌شود. شاید هم تیم نتواند محصول نهایی را به خوبی آماده کند و در این صورت، قیمت هر توکن هرگز افزایش نمی‌یابد. در نتیجه می‌بینیم که تعیین زمان درست برای حضور در کمپین «عرضه اولیه سکه» از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا هر نوع تصمیم‌گیری نادرست می‌تواند به هدررفت سرمایه بیانجامد.

منابع اطلاع‌رسانی از «عرضه اولیه سکه» در پروژه‌های مختلف ارز دیجیتال

منابع مختلفی برای یافتن «عرضه اولیه سکه» وجود دارد که برای نمونه می‌توان به ICO Bazzar و نیز ICO Calendar اشاره کرد.

پروژه‌های مختلف بلاک چین در وب‌سایت خودشان درباره برنامه‌های «عرضه اولیه سکه» ارز دیجیتال‌شان اطلاع‌رسانی می‌کنند. اما این رویکرد سبب محدودیت در اطلا‌ع‌رسانی می‌شود، زیرا بازدیده زیادی نخواهد داشت. به همین دلیل سامانه‌های زیادی برای اطلاع‌رسانی درباره «عرضه اولیه سکه» راه‌اندازی شده است که برای نمونه می‌توان به stateofthedapps و نیز Iconomi اشاره کرد.

آیا امکان فرار صاحبان شرکت با پول به دست آمده وجود دارد؟

تقریبا هیچ نوع ضمانتی از سوی دولت‌ها در زمینه تعهد شرکت‌های فعال در زمینه ارز دیجیتال و بلاک چین برای عمل به تعهدات‌شان وجود ندارد. با این وجود بیشتر شرکت‌هایی که «عرضه اولیه سکه» داشتند، محدودیت‌هایی را برای خود در نظر گرفتند تا بتوانند اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کنند.

احتمال کلاهبرداری در عرضه اولیه سکه وجود دارد
احتمال کلاهبرداری در عرضه اولیه سکه وجود دارد

نخستین تلاش‌ها برای «عرضه اولیه سکه» فاقد هر نوع چهارچوب دقیق بود و مقررات خاصی نداشت. اما استارتاپ‌های حوزه بلاک چین خیلی زود به این نتیجه رسیدند چون نظارت دولتی در این میان وجود ندارد، خودشان باید دست به کار شده و اطمینان کاربران را جلب کنند. برخی از این مقررات به شرح زیر است.

۱. پول دریافت شده از سوی سرمایه‌گذاران در دست یک شخص ثالث و در یک کیف پول مجازی خواهد بود. این کیف پول چند کلید خصوصی دارد که یکی از آنها در اختیار یک شخص ثالث (که نقشی در پیشبرد پروژه ندارد) قرار می‌گیرد.

۲. تاسیس شرکت و تدوین مجموعه‌ای از مقررات و شرایط برای «عرضه اولیه سکه»

چگونه می‌توان متوجه جعلی بودن و احتمال کلاهبرداری در «عرضه اولیه سکه» شد؟

ناشناس بودن تیم و اعضای آن، نبود کیف پول فرد ثالث و مبهم بودن اهداف از جمله اصلی‌ترین نشانه‌های کلاهبرداری در «عرضه اولیه سکه» است.

در چند سال گذشته، چندین نمونه اقدام به «عرضه اولیه سکه» جعلی و کلاهبردارانه صورت گرفته است. با این وجود با در نظر گرفتن چند نکته کلیدی می‌توان از دست این کلاهبرداران در امان ماند و «عرضه اولیه سکه» واقعی را تشخیص داد. مواردی که می‌تواند نشانگر جعلی بودن ارز دیجیتال پیشنهادی باشد:

  • تیم توسعه‌دهنده گمنام بوده و یا برای اعضای جامعه شناخته شده نیست.
  • هیچ کیف پول شخص ثالثی برای نگهداری از مبالغ جمع‌آوری شده در «عرضه اولیه سکه» وجود ندارد و این مبالغ به صورت مستقیم در دست صاحبان پروژه قرار می‌گیرد. در این صورت هیچ چیز جلوی فرار و کلاهبرداری آنها را نمی‌گیرد.
  • اهداف غیرواقعی یا مبهم مطرح می‌شود. وقتی یک پروژه فاقد برنامه‌ای دقیق و واقعی باشد، در بهترین حالت نشانگر عدم برنامه‌ریزی تیم اجرایی است. در بدترین حالت نیز این مساله نشانگر عدم اهمیت‌دهی به پروژه از سوی آنهاست.
  • عدم وجود شفافیت: امروزه اعلام جزییات پیشرفت در مراحل مختلف پروژه امری رایج در دنیای ارز دیجیتال به شمای می‌رود. اگر توسعه‌دهندگان ارز دیجیتال نسخه دمو یا آزمایشی محصول، فیلمی کوتاه از تیم و یا سایر گزارش‌های مربوط به پیشرفت را منتشر نکنند، این احتمال وجود دارد که اصلا کاری انجام نمی‌دهند.

اگر کمپینی برای «عرضه اولیه سکه» دیدی که شامل نشانه‌های بالا بود، بهتر است به سراغ آن نروید.

برای آشنایی با فناوری بلاک چین می‌توانید مطلب «بلاک چین چیست و چه کاربردهایی دارد؟» را مطالعه بفرمایید. 

یک دیدگاه

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید