بیت کوین، زمینه‌ساز تحول در کمک‌های انسان‌دوستانه به کشورهای نیازمند

0
بیت کوین انسان‌دوستانه

الگوی کمک‌های انسان‌دوستانه با مشکلاتی اساسی روبروست. این کمک‌ها خواه از طریق یک بنیاد غیرانتفاعی به کشوری دیگر صورت گیرد، در قالب کمک یک دولت به دولتی دیگر باشد و یا حتی ارسال کمک نقدی از سوی یک نفر به خانواده و اقوامش در کشوری دیگر، این پول‌ها برای انتقال، نیازمند واسطه‌ است. حتی در ساده‌ترین شکل پرداخت که با واسطه‌گری بانک صورت می‌گیرد، باز هم واسطه‌های دیگری نظیر شبکه هماهنگی و نیز بانک دریافت‌کننده در کشور مقصد هم وجود دارند. البته در بیشتر موارد، تعداد واسطه‌ها از این هم بیشتر است و پول مورد نظر توسط زنجیره‌ای پیچیده از این واسطه‌ها جابه‌جا می‌شود.

چنین سیستمی، بی‌تردید یک سری مشکلات اساسی دارند. یکی از این مشکلات این است که هر کدام از این واسطه‌ها بین شما و فرد یا سازمان دریافت‌کننده کمک نقدی ممکن است در کارش تاخیر داشته باشد، به تجسس در جزییات محرمانه انتقال پول پرداخته، انتقال پول را لغو کرده و یا حتی آن را بدزدد. بان کی‌مون (دبیرکل سابق سازمان ملل) در سال ۲۰۱۲ اعلام کرد که «فساد سبب شد ۳۰ درصد از مجموع کمک‌هایی که برای توسعه کشورهای مختلف اختصاص یافته بود، نتواند به مقصد نهایی برسد.»

البته همه مشکلات به فساد مربوط نمی‌شود. یکی دیگر از مشکلات این است که هزینه‌های بالاسری و اجرایی سبب می‌شود بخشی از مبلغ ارسالی از آن کسر شود. مطالعه‌ای که توسط آکسفام به انجام رسید نشان داد فقط ۷ درصد از ۲۸ میلیون دلار کمک مالی دولت ایالات متحده به غنا در سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ به این کشور رسید که دلیل آن هم کمبود اطلاعات معتبر در این خصوص است. حتی اگر همه چیز خوب پیش برود، ارسال کمک‌های مالی چندین روز، هفته و یا حتی ماه طول می‌کشد. در دنیایی که ۱/۷ میلیارد نفر از داشتن حساب بانکی محروم هستند، بسیاری از افراد محروم نمی‌توانند به این کمک‌های مالی دست یابند.

شیوه ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه در دنیای امروز به شدت مستعد فساد بوده، کارایی پایینی داشته و کند است. مطالعات صورت گرفته توسط سازمان‌هایی نظیر بانک جهانی و سازمان خیریه گیودایرکتلی (GiveDirectly) گویای آن است که توزیع کمک‌های انسان‌دوستانه از طریق ارسال مستقیم پول می‌تواند بسیار موثرتر باشد. اما با توجه به اینکه واسطه‌های زیادی (حتی برای پرداخت‌های خرد) وجود دارد، چطور می‌توانیم از دستیابی گیرنده به مبلغ ارسالی اطمینان یابیم؟ در اینجاست که بیت کوین می‌تواند معادله موجود را تغییر دهد.

با استفاده از بیت کوین می‌توانیم پول را طی فقط چند دقیقه به هر کسی در هر نقطه از دنیا ارسال کنیم. طی فرآیند انتقال پول به گیرنده، این امکان برای افراد دیگر وجود ندارد که تراکنش صورت گرفته را لغو کرده و یا آن را بدزدند، زیرا فرآیند پرداخت از طریق یک الگوی جهانی و نامتمرکز و نه یک نهاد متمرکز صورت می‌گیرد. برای اینکه کسی بتواند بیت کوین دریافت کند، کافی است یک گوشی هوشمند دارای نرم‌افزار کیف پول داشته باشد. داده‌های موسسه پژوهشی پیو نشان می‌دهد که ۴۵ درصد از مردم ساکن کشورهای در حال توسعه، صاحب یک دستگاه گوشی هوشمند هستند. با وجود اینکه این بدان معناست که عده زیادی از مردم در کشورهای فقیر هنوز به این فناوری دسترسی ندارند، اما عدد ۴۵ درصد (یعنی حدود نیمی از جمعیت) هم چشمگیر است و البته این درصد در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت. برای دریافت بیت کوین نیازی به گذرنامه یا کارت شناسایی و یا حساب بانکی نیست و نیازی به دریافت مجوز از دولت و یا شرکتی برای پذیرش این پول نیست. واقعیت این است انتقال بیت کوین یک تراکنش همتابه‌همتاست که بر بستر شبکه‌ای جهانی و خنثی صورت می‌گیرد. البته هیچ تضمینی وجود ندارد که گیرنده بتواند بیت کوین خود را به پول رسمی تبدیل کند و از آن برای خرید غذا، دارو و یا سایر مایحتاج زندگی استفاده کند. این بزرگ‌ترین چالش برای استفاده از بیت کوین است که البته تحولاتی برای حل آن نیز در حال شکل‌گیری است.

تحلیل‌های جهانی مربوط به آمار تبادل بیت کوین گویای آن است که توانایی افراد در آفریقای غربی، آمریکای لاتین و نیز شرق آسیا برای فروش بیت کوین خود و دریافت پول محلی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. در گفتگویی که با پژوهشگران در پروژه پول باز (Open Money Inititative) داشتم، به این نتیجه رسیدم که «زمان نقدشوندگی» بیت کوین در ونزوئلا فقط ۱۵ دقیقه است. به کلامی دیگر، اگر شما در کاراکاس (پایتخت ونزوئلا) باشید و من از میامی (در ایالات متحده) برایتان مقداری بیت کوین بفرستم، تا ۱۵ دقیقه پس از دریافت بیت کوین می‌توانید معادل آن به بولیوار (واحد پول ونزوئلا) را دریافت کنید. برای درک بهتر حجم انتقال بیت کوین در ونزوئلا کافی است بدانید در ماه آوریل ۲۰۱۹ در ونزوئلا، ۲۶۶۳۹ میلیون بولیوار سهم در بازار بورس این کشور مبادله شد. این در حالی است که در یک هفته در همان ماه، متوسط حجم روزانه تبادل بیت کوین فقط در یک پلتفرم (لوکال بیت کوینز) برابر با ۵/۲ میلیارد بولیوار بود. لوکال بیت کوینز یکی از چندین پلتفرم خرید و فروش بیت کوین است که عملکردی شبیه به ای‌بی (ebay) دارد. برای نمونه اگر شما در نیویورک باشید و من هم در لاگوس (در نیجریه)،‌ من می‌توانم یک آگهی در وب‌سایت لوکال بیت کوینز ایجاد کنم و بگویم ۱ بیت کوین را به قیمت ۲/۸ میلیون نایرا (واحد پول نیجریه) می‌فروشم. وقتی که پیشنهاد خوبی برای خرید دریافت کردم، آن را می‌پذیرم، بیت کوین را ارسال و نایرا دریافت می‌کنم. بیت کوین من در گرو این پلتفرم می‌ماند تا وقتی که تایید کنم که پول ارسالی شما را دریافت کرده‌ام. همچنین می‌توانیم قرار بگذاریم و این تبادل به صورت حضوری انجام گیرد. برای این کار، پول را به صورت نقد دریافت کرده و بیت کوین را نیز از طریق گوشی هوشمندم به گوشی شما می‌فرستم. به این ترتیب، امکان تبدیل بیت کوین به پول نقد در هر نقطه‌ای از دنیا وجود دارد.

با مسدود شدن مرز کلمبیا بر روی مهاجران ونزوئلایی، مسیر اصلی دستیابی مردم این کشور به کمک‌ بسته شد. در این میان، بیت کوین به عنوان ابزار مالی توسط مردم این کشور بحران زده مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از اصلی‌ترین مزایای بیت کوین این است که با وجود اینکه بیشتر بانک‌های فیزیکی در ونزوئلا تعطیل هستند، شبکه بیت کوین هرگز از کار نمی‌افتد. با بهبود زیرساخت بیت کوین و نیز دسترسی بیشتر مردم به صرافی‌های محلی، ارزش بیت کوین برای مقاصد انسان‌دوستانه (به ویژه در مناطق بحران‌زده‌ای در کشورهایی برای دریافت کمک‌های خارجی محدودیت ایجاد می‌کنند) بیش از پیش آشکار می شود. اگر شما هم یکی از شهروندان در کشوری هستید که تبادل پول در آن با محدودیت صورت می‌گیرد، دچار تورم بالاست، درگیر تحریم‌های بین‌المللی است و یا به اندازه کافی بانک در آن وجود ندارد، می‌توانید از بیت کوین برای انتقال مستقیم پول استفاده کنید.

اگر قصد ارایه کمک‌های انسان‌دوستانه به مردم در کشوری دیگر را دارید، آیا ارسال پول در قالب بیت کوین به نظرتان بهتر نیست؟ شبکه دیجیتالی همتابه‌همتای بیت کوین می‌تواند آینده کمک‌های انسان‌دوستانه را متحول کند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید